Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
W latach dziewięćdziesiątych XX w. powstała tradycja obchodzenia w każdą trzecią niedzielę lipca dnia pamięci ofiar sowieckiej operacji wojskowej z lipca 1945 r. Tego dnia pod pomnikiem w Gibach, nazywanym gibiańską Golgotą, rodziny ofiar i polscy patrioci spotykają się, by oddać cześć zamordowanym i upomnieć się o prawdę o ich losie.

Jednak państwo polskie, mimo zmiany ustroju i toczącego się prokuratorskiego śledztwa, nie zajęło oficjalnego stanowiska choćby w sprawie wskazania odpowiedzialnych za tę zbrodnię. Z inicjatywą zmiany tej sytuacji wystąpił Jarosław Zieliński, poseł ziemi suwalskiej, który w 2015 r., w 70. rocznicę sowieckiej operacji, doprowadził do uchwalenia przez Sejm RP odpowiedniej ustawy. Wprowadzała ona do kalendarza świąt państwowych 12 lipca jako Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.

W trakcie debaty nad projektem ustawy większość przedstawicieli klubów i kół poselskich pozytywnie odniosła się do proponowanej treści tego dokumentu. Odrębne zdanie przedstawił jedynie Klub Poselski Sojuszu Lewicy Demokratycznej, który nie zgadzał się na określenie powojennej rzeczywistości Polski jako „nowej sowieckiej okupacji”. Za przyjęciem ustawy głosowało 381 posłów, nikt nie był przeciw, natomiast wstrzymało się 39 posłów SLD.

Jeszcze tego samego dnia ustawę skierowano do marszałka Senatu. Wszyscy obecni na posiedzeniu senatorowie (88 ze 100) byli „za”, co oznaczało, że w tej kwestii senatorowie z SLD nie poparli zastrzeżeń zgłaszanych przez partyjne koleżanki i kolegów z izby niższej. Uchwalenie tej ustawy było, jak czytamy w preambule, hołdem polskiego społeczeństwa złożonym „Ofiarom Obławy Augustowskiej z lipca 1945 roku – bohaterom antykomunistycznego podziemia niepodległościowego, którzy nie pogodzili się z nową sowiecką okupacją, zamordowanym z rozkazu Stalina na terenie północno-wschodniej Polski w czasie pokoju po kapitulacji hitlerowskich Niemiec”.

Na mocy tej ustawy co roku, 12 lipca, odbywają się uroczystości, których najważniejsza część ma miejsce pod pomnikiem w Gibach. Wielu mieszkańców, mając wsparcie władz samorządowych i innych instytucji, kontynuuje jednak zwyczaj organizacji uroczystości w trzecią niedzielę lipca. Swoją tradycję mają również inne formy obchodzenia kolejnych rocznic obławy, jak np. publiczne, uroczyste odcytywanie nazwisk ofiar w Augustowie.