Dopiero po przemianach 1989 r. można było otwarcie mówić o krzywdzie, którą Sowieci wyrządzili Polakom. Pierwsze na cmentarzach parafialnych powstały symboliczne pomniki utraconych bliskich, ufundowane przez rodziny. Dzięki nim możliwe było tak ważne w polskiej kulturze okazanie szacunku zmarłym poprzez troskę o grób, zapalenie zniczy, przyniesienie kwiatów.

W 1991 r. w wyniku starań rodzin ofiar obławy oraz mieszkańców regionu powstał pomnik zaprojektowany przez prof. Andrzeja Strumiłłę, który przyjęto nazywać gibiańską Golgotą. Stał się on nie tylko wyrazem wołania o pamięć o obławie, lecz także symbolicznym grobem ofiar. W 2017 r. Związek Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej 1945 Roku ustawił przy kamieniach drewniane krzyże jako symboliczne upamiętnienie każdej osoby, którą Sowieci zamordowali w czasie tej operacji. Z inicjatywy związku postawiono również pomniki usytuowane na wysepkach rond drogowych największych miast regionu. Mają one kształt związanych drutem kolczastym dłoni podtrzymujących znak Polski Walczącej – symbolu Polskiego Państwa Podziemnego.

Szczególną formą upamiętnienia było nadanie szkole podstawowej w Gibach imienia Ofiar Obławy Augustowskiej. Niektóre lokalne samorządy również wykazały się inicjatywą w tej sprawie, nadając ulicom nazwy poświęcone obławie.

Wyrazem zaangażowania państwa polskiego w upamiętnienie Obławy Augustowskiej było wykupienie przez Instytut Pileckiego tzw. domu Turka, dawnej siedziby sowieckiego NKWD, a później PUBP w Augustowie. Dziś powstaje tam Dom Pamięci Obławy Augustowskiej.

Instytut Pamięci Narodowej, po nowelizacji w 2016 r. ustawy kształtującej zakres jego zadań, uzyskał możliwość aktywniejszego włączenia się w proces upamiętnienia ofiar obławy. Odpowiadając na potrzeby środowisk lokalnych, dofinansowywał podejmowane przez nich przedsięwzięcia, a także wspierał merytorycznie. Jedną z ostatnich inicjatyw było wzniesienie pomnika w Dąbrowie Białostockiej poświęconego osobom pochodzącym z tej gminy, zamordowanym podczas sowieckiej operacji w lipcu 1945 r.