Augustów - Aleja Ofiar Obławy Augustowskiej
Uchwałą Rady Miejskiej w Augustowie nr L/502/22 z 30 czerwca 2022 r. nadano drodze wewnętrznej położonej w północnej części miasta, odchodzącej od ul. Zarzecze i krzyżującej się z ul. Szpitalną i ul. Hotelową nazwę Aleja Ofiar Obławy Augustowskiej.

Jest to okazały szlak komunikacyjny w całości wyłożony kostką, o łącznej długości ok. 700 m, bogaty w infrastrukturę towarzyszącą w postaci chodników, ścieżki rowerowej, estetycznego oświetlenia i ławeczek, obsadzony drzewkami jarzębinowymi na zadbanych trawnikach. Aleja przecina swym szerokim pasem bór sosnowy z domieszką głównie dębu i świerka, charakterystyczny dla Puszczy Augustowskiej, odbiegając od ul. Zarzecze w kierunku północno-wschodnim i skręcając w połowie długości w kierunku wschodnim.

Las na południe od alei kryje dawny cmentarz żydowski, cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej oraz rozległy cmentarz parafialny. Druga z wymienionych nekropolii, ze względów oczywistych, może budzić w tym miejscu pewne zastrzeżenia. Szczęśliwie jedyne dojście do niej znajdujące się od strony alei nie rzuca się w oczy i nie jest wyróżnione żadnym znakiem, który potencjalnie mógłby być niefortunny. Centralnym punktem poniekąd wyizolowanego z otoczenia cmentarzyka jest charakterystyczny obelisk z czerwoną gwiazdą, na którym zawieszono płytę z inskrypcją: „Żołnierzom Armii Radzieckiej poległym na tej ziemi w latach 1941–1944 w walce z faszyzmem – mieszkańcy Augustowa”. Pomijając pierwszy z błędów merytorycznych (Armię Czerwoną przemianowano na Armię Radziecką dopiero w 1946 r.), zwraca uwagę „szczęśliwy”, ale raczej przypadkowy, fakt postawienia granicy chronologicznej na roku 1944 – data o rok późniejsza oznaczałaby, że mieszkańcy Augustowa oddają cześć także czerwonoarmistom poległym w Obławie Augustowskiej, a byłaby to niestosowność dużo większa niż samo funkcjonowanie w przestrzeni publicznej tej specyficznej pamiątki minionej epoki – wyrazów wdzięczności za „obronę” w roku 1941 i „wyzwolenie” w roku 1944. Niestety, zmiany w położeniu i urządzeniu cmentarzy wojennych są niezwykle trudne do przeprowadzenia zgodnie z prawem międzynarodowym, szczególnie przy wrogiej postawie jednej z zainteresowanych stron.

Na północ od alei znajdują się rozległe i najważniejsze tereny rekreacyjne Augustowa – wraz z amfiteatrem, deptakiem i molem na jeziorze Necko, bogatą infrastrukturą sportowo-rekreacyjną oraz zapleczem gastronomicznym. Powyższe sprawia, że Aleja Ofiar Obławy Augustowskiej jest obiektem uczęszczanym, a w sezonie wakacyjnym wręcz obleganym przez turystów. Wydaje się, że nadanie temu właśnie szlakowi komunikacyjnemu – położonemu niby peryferyjnie, ale tak popularnemu, imienia ofiar Obławy, było jedną z trafniejszych decyzji włodarzy Augustowa, chcących upowszechnić wiedzę o tym tragicznym wydarzeniu wśród przyjezdnych z całej Polski.

Opis miejsca

Aleja Ofiar Obławy Augustowski znajduje się na północnych rubieżach Augustowa, na północ od największego w mieście cmentarza, na południe od jeziora Necko i na wschód od ujścia Netty do tegoż jeziora. Najłatwiej dojechać do niej pokonując rzekę mostem na ul. Mostowej i przed cmentarzem parafialnym skręcając w lewo w ul. Zarzecze.